Monthly Archives: Listopad 2017

Czy samo zawarcie i pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim jest podstawą do udzielenia zezwolenia na pobyt stały?

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach jako jedną z przesłanek udzielenia zezwolenia na stały pobyt w kraju wymienia pozostawanie przez cudzoziemca w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Z treści przepisu nie wynika natomiast czy organy administracji właściwe do rozpoznania wniosku są uprawnione do badania, czy małżonkowie prowadzą wspólne pożycie.

Zatem czy prowadzący postępowanie ma prawo do szczegółowego badania naszego związku małżeńskiego?

Odpowiedź na to pytanie jest niestety twierdząca. W ostatnim czasie Naczelny Sąd Administracyjny dwukrotnie pochylał się nad kwestią uwzględnienia pożycia małżeńskiego w kwestii możliwości udzielenia zezwolenia na pobyt. W dniu 5 września 2017 roku NSA stwierdził, że organ administracyjny rozpoznający wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy może uwzględniać takie okoliczności jak całkowity i trwały rozpad więzi małżeńskiej, faktyczna separacja, brak wspólnego zamieszkania, wspólnych dzieci i jakichkolwiek innych więzi np. o charakterze finansowym, które wynikają ze związku, a które mogłyby uzasadniać obecność cudzoziemca w Polsce i na tej podstawie może odmówić pobytu cudzoziemca na terytorium Polski.

Natomiast w innej sprawie Sąd wyjaśnił, że zgoda na pobyt stały ma na celu umożliwienie prowadzenia życia rodzinnego w Polsce w warunkach stabilizacji w zakresie legalności pobytu. Jeśli zatem małżonkowie nie mieszkają razem, pomimo że nie istnieją żadne prawne ku temu przeszkody, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiadają wspólnych dzieci i nie łączą ich żadne więzi, które wskazywałyby na taką rodzinną więź, to odpada cel, jakiemu ma służyć udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt stały.

Takie postawienie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jednoznaczny pozwala prowadzącym postępowania organom wydającym zezwolenia na pobyt na prowadzenie rozległego postępowania dowodowego, badającego czy związek małżeński nie został pomiędzy małżonkami zawarty wyłącznie w celu uzyskania określonych ustawą o cudzoziemcach uprawnień.

Zainteresowanym tematem polecam lekturę następujących orzeczeń:

  1. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2017 roku, II OSK 509/17;
  2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 roku, II OSK 405/17.

Prawo do świadczenia 500+ dla cudzoziemców

Zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego, zwanego potocznie świadczeniem 500+, przysługuje także cudzoziemcom, do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub jeżeli to wynika z umów międzynarodowych, a także jeżeli dysponują zezwoleniem na pobyt czasowy albo posiadają kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”. Na bazie tych przepisów powstał spór czy cudzoziemiec przebywający legalnie w Polsce może otrzymywać środki pieniężne w przypadku, gdy nie wszyscy członkowie rodziny zamieszkują w tym samym kraju.

Przedstawiony problem stał się przedmiotem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W stanie faktycznym sprawy obywatelka Ukrainy złożyła wniosek o przyznanie świadczenia 500+ na dzieci, wskazując, że ojciec dzieci mieszka i pracuje na Ukrainie, lecz nie pobiera tam jakichkolwiek świadczeń na dzieci. Po złożeniu wniosku, organy administracyjne uznały, że rodzina wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w przepisach ustawy. Obywatelka Ukrainy odwołała się od decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W wyroku z dnia 12 października 2017 roku (sygn. akt II SA/Łd 563/17), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów administracyjnych wyjaśniając, że prawidłowa wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2d ustawy z 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie może prowadzić do wniosku, iż świadczenie wychowawcze przysługuje wyłącznie w sytuacji wspólnego zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wszystkich członków rodziny wnioskodawcy będącego cudzoziemcem. Tak bowiem jak w przypadku rodzin polskich, nierzadko jedno z rodziców jest zatrudnione za granicą, a drugie wraz z dziećmi zamieszkuje w Polsce.

Interpretacja poglądu wyrażonego przez Sąd administracyjny pozwala stwierdzić, iż o świadczenie 500+ mogą ubiegać się również cudzoziemcy posiadający dzieci i zamieszkujący w Polsce zgodnie z przepisami prawa, niezależnie od tego czy cała ich najbliższa rodzina przebywa na terytorium kraju.