Weksel jako zabezpieczenie roszczeń pracowniczych

Weksle stanowią bardzo popularny środek zabezpieczenia w stosunkach umownych, stanowiąc najczęściej dodatkową gwarancję prawidłowego wykonania zobowiązania przez dłużnika i pokrycia ewentualnych szkód. Jednak czy dopuszczalne jest żądanie takiego zabezpieczenia przez zatrudniającego nas pracodawcę?

Odpowiedzialność materialnoprawna pracownika względem pracodawcy została wyczerpująco unormowana w przepisach Kodeksu pracy. Jednocześnie, kwestia odpowiedzialności na podstawie weksla wynika z przepisów nadal obowiązującej ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku – Prawo wekslowe. W ustawach brak jest jednoznacznej odpowiedzi, czy takie zabezpieczenie jest możliwe, zatem kwestię tę należy rozwiązać w oparciu o praktykę, a także orzeczenia sądowe.

Zgodnie z art. 114 Kodeksu pracy, pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w rozdziale kodeksu pracy dotyczącym odpowiedzialności pracownika. Odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody. Odmiennie kształtuje się sytuacja pracownika, któremu pracodawca powierzył swoje mienie z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia. Tu pracownik odpowiada do pełnej wysokości.

Jak wynika z wiodącego stanowiska orzekających sądów, zabezpieczenie odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy w formie wypełnionego weksla gwarancyjnego lub weksla in blanco – pozostawionego do wypełnienia pracodawcy – jest całkowicie niedozwolone. Dokonanie takiej formy zabezpieczenia jest nieważne z mocy prawa, a uprawniony z weksla nie może dochodzić zaspokojenia na jego podstawie.

Pogląd powyższy został wypracowany w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2011 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II PK 159/10. W wyroku tym Sąd Najwyższy wskazał, że nie ma podstawy prawnej do stosowania przepisów prawa wekslowego w stosunkach pracy (na takie stosowanie nie pozwala dosłowna interpretacja przepisu art. 300 k.p.), a także podał, iż dopuszczenie odpowiedzialność z weksli w stosunkach pracy byłoby oczywiście sprzeczne z zasadami prawa pracy. Pracodawcom w żadnym razie nie mogą przysługiwać dwa odrębne tytułu dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika – na podstawie Kodeksu pracy i jednocześnie na podstawie samodzielnego weksla.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *